/ BLOG FOTO VIDEO

Jak fotografować krajobrazy? Filtry szare

Inne, Plener, Poradniki,

Część I: Filtry szare

Czas wakacyjnego urlopu, to jeden z najlepszych momentów aby fotografować krajobrazy. Sprzyjające okoliczności takie jak: długi dzień, słoneczna pogoda a co najważniejsze miejsce w którym wypoczywamy, prowokują amatorów fotografii do chwytania za aparat.

Dla bardziej wtajemniczonych entuzjastów, którzy nie używają smartfonów (choć i te potrafią zadziwić wielu swoimi optycznymi osiągami) jednym z najważniejszych elementów wakacyjnego ekwipunku – oprócz oczywiście aparatu – jest obiektyw. W przypadku zaawansowanych kompaktów problemu nie ma. Najczęściej to dość jasne, wbudowane obiektywy o szerokim zakresie ogniskowych, które po wykorzystaniu odpowiedniego adaptera umożliwiają montaż filtrów lub osłon przeciwsłonecznych.
Inaczej sytuacja wygląda, kiedy aparat (lustrzanka lub bezlusterkowiec) pozwala na wykorzystanie szeregu obiektywów. Wielu fotografów decyduje się wówczas na pewne kompromisy, rezygnując z dużej ilości obiektywów na rzecz jednego, uniwersalnego. Uniwersalny zakres ogniskowych i stabilizacja obrazu to główne cechy takiego obiektywu. Podczas długich górskich wycieczek ważną rolę także odgrywa masa całego zestawu z aparatem.

Zacznij fotografować krajobrazy z długimi czasami ekspozycji

jak fotografować krajobrazy_01
© dfikar — stock.adobe.com

Fotografowanie wakacyjnych krajobrazów zwykle ogranicza się do zamocowania aparatu na statywie, dokonania odpowiednich ustawień ekspozycji i naciśnięcia spustu migawki. Zdarza się nawet, że fotografie są robione z ręki bez specjalnego przygotowania – ot typowy wakacyjny landszafcik znad jeziora czy gór. Zwykle zdjęcia te pomimo odpowiednich ustawień i dobrego doboru kadru nie wyglądają, tak jak tego sobie życzymy. Aby fotografii nadać wyrazu i plastyczności warto poeksperymentować z wydłużaniem czasu ekspozycji. Dzięki temu zabiegowi będziemy mogli uwiecznić efektowne rozmycie chmur, czy wody w wodospadzie. Tego typu działanie pozwoli również na „usunięcie” ludzi ze sceny w miejskim otoczeniu. Warto też pamiętać o tym, że wydłużony czas ekspozycji pozytywnie wpłynie na doświetlenie sceny przy małej ilości światła zastanego, np. chwilę po zachodzie słońca.

Dlaczego filtry szare?

jak fotografować krajobrazy_02
© SeanPavonePhoto — stock.adobe.com

Kiedy wykonujemy zdjęcia w plenerze, można napotkać na problem natury technicznej związanej z nadmiernym oświetleniem fotografowanej sceny. Najczęściej pojawia się on podczas wykonywania zdjęć w bezchmurne południe, kiedy słońce jest ostre, a w aparacie brakuje możliwości skompensowania prześwietlenia (ustawienia minimalnej wartości ISO, ustawienia maksymalnej przysłony). W takich okolicznościach najlepszym rozwiązaniem są filtry szare, które ograniczają ilość światła docierającego do obiektywu bez wpływu na barwę zarejestrowanego obrazu (Neutral Density ang. Neutralna gęstość). Tym samym umożliwiają wydłużenie czasu ekspozycji przy zachowaniu stałych wartości ISO oraz przysłony.

Osiągnięcie konkretnego efektu na fotografii może nas zmusić do skorzystania z filtra szarego. Fotografując krajobraz podczas burzy, można spróbować zarejestrować kilka następujących po sobie błysków piorunów. Wydłużenie czasu naświetlania za pomocą filtra szarego pomoże także efektownie ukazać ruch uliczny w postaci kolorowych smug.

Oznaczenia filtrów ND

jak fotografować krajobrazy_03

Większość producentów filtrów szarych oznakowuje swoje produkty numerem współczynnika ND lub liczbą gęstości optycznej. Ten pierwszy jest najbardziej popularny i odnosi się do poziomu przepuszczalności światła wyrażonego w ułamku. Przykładowo: Filtr ND2 przepuszcza 1/2 światła do matrycy, natomiast filtr ND100 tylko 1/100. Drugi sposób opisywania filtrów przez gęstość optyczną znajduje swoje zastosowanie w filtrach kwadratowych z systemów typu Cokin. Innym sposobem na opisanie charakterystyki danego filtra ND jest określenie redukcji światła za pomocą działek. To nic innego jak jeden skok pomiędzy dwiema wartościami przysłony np. f/2.8 do f/4. Zatem podana na pudełku informacja 3-Steps informuje o redukcji przysłony o 3 działki w stosunku do ustawień bez założonego filtra.

Dobór filtra ND

W doborze odpowiedniego filtra lub zastosowaniu poprawnego czasu naświetlania z filtrem szarym pomogą nam dostępne w sieci tabelki lub dedykowane aplikacje na smartfony.

Poniższa tabelka przedstawia szacunkowe wartości doboru gęstości filtra i czasu naświetlania:
jak fotografować krajobrazy_04

Dzięki poznaniu zależności oznaczeń filtrów ND oraz ich charakterystyce możemy ocenić jaki filtr będzie odpowiedni w danych warunkach. Jeżeli chcemy, aby działanie filtra było jak najbardziej intensywne, należy wybrać filtr o specyfikacji powyżej ND100. Filtry o takiej gęstości sprawdzą się wtedy, gdy zajdzie potrzeba fotografować krajobrazy pośród pośród ludzi, zwłaszcza w mieście gdzie przez wydłużenie czasu naświetlania tłum będzie rozmyty. Przy wyjątkowo długich czasach ekspozycji i zastosowaniu filtra ND1000 tłum ludzi może nawet zniknąć z kadru. Musimy jednak pamiętać o tym, że aparat z założonym mocnym filtrem ND może mieć problem z ustawieniem ostrości czy nawet wykadrowaniem sceny. Wszystkie operacje dotyczące doboru kadru i ostrości powinniśmy wykonać przed założeniem filtra, nie zapominając o statywie i wężyku spustowym. Aby uzyskać delikatne rozmycie chmur podczas fotografowania np. górskich pejzaży powinniśmy skorzystać z delikatniejszych filtrów, np. ND16 lub ND32. Do skompensowania prześwietlenia wynikającego z ostrego słońca można wykorzystać filtry o parametrach ND8 lub ND4.

Rodzaje filtrów ND

jak fotografować krajobrazy_05

Obecnie na rynku dostępnych jest kilka typów filtrów szarych, każdy z nich z powodzeniem pomoże nam fotografować krajobrazy. Najpopularniejsze z nich to filtry kołowe. Wśród nich prym wiodą filtry pełne, które na całej powierzchni soczewki mają tą samą gęstość – największą przepuszczalność światła zapewnia ND2, zaś redukcję światła o 10 działek zapewni filtr ND1000 . Oprócz pełnych dostępne są także gradientowe umożliwiające delikatne przejścia z jasnych partii obrazu do tych ciemniejszych oraz tzw. połówkowe w których jedna połowa filtra jest przezroczysta. Listę filtrów kołowych zamykają filtry ze zmienną przepuszczalnością światła w zakresie od 1/3 do 1/4000, czyli tzw. fadery. Filtry regulowane, takie jak np. Hoya Variable Density są idealnym rozwiązaniem dla osób, które pracują w zmiennych warunkach oświetleniowych lub po prostu są niezdecydowane co do zastosowania konkretnego efektu na fotografii.

Pozostałe filtry szare jakie możemy spotkać w sprzedaży, to filtry szare typu Cokin. Konstrukcja tych filtrów to szkło optyczne w kształcie kwadratu lub prostokąta, pokryte w całości lub w połowie neutralnym filtrem szarym o różnej gęstości. Ich montaż na obiektywie jest możliwy dzięki zastosowaniu specjalnych adapterów. Taki adapter pozwala na wsunięcie filtra w określonej płaszczyźnie względem przedniej soczewki obiektywu, dzięki czemu możliwa jest swobodna regulacja gradientu.

jak fotografować krajobrazy_06
© Michael — stock.adobe.com

Aby zacząć efektownie fotografować krajobrazy warto spróbować swoich sił z filtrami szarymi. Być może początki nowej fotograficznej przygody nie będą łatwe, ale końcowy rezultat z pewnością się opłaci. Wakacyjny landszaft nabierze wyjątkowego charakteru, być może stając się ozdobą Twojego domu!

Data: Lipiec 3, 2019
Autor: Fripers.pl
Udostępnij: