/ BLOG FOTO VIDEO

Jak fotografować krajobrazy? 10 wskazówek dla początkujących

Inne, Plener, Poradniki, Sprzęt Fotograficzny,

Część III: 10 wskazówek dla początkujących entuzjastów fotografii krajobrazowej

W ostatniej części serii Jak fotografować krajobrazy? skupimy się na omówieniu porad dotyczących robienia zdjęć w plenerze. Oto 10 wskazówek, które ułatwią odnalezienie się w temacie fotografii krajobrazowej:

1. Najlepszy aparat to ten, który masz przy sobie

Jak fotografować krajobrazy? 10 wskazówek dla początkujących

@ Banter Snaps – Unsplash.com

Zaczynamy od sentencji Chaves’a Jarvis’a, która na stałe wpisała się do kanonu cytatów fotografii. Trywialna prawda, która bardzo często sprawdza się podczas wakacyjnych eskapad. Nie każdy jest zawodowym fotoreporterem i wszędzie ze sobą nosi aparat. Nie miejmy złudzeń – w dobie powszechnego dostępu do urządzeń mobilnych to najczęściej smartfon jest jedynym aparatem, który mamy przy sobie. W żadnym wypadku nie powinniśmy uznawać tego faktu za ujmę na honorze fotografa z krwi i kości. Tę opinię zdaje się potwierdzać rozwój tzw. fotografii mobilnej. Niemniej lepiej byłoby gdyby narzędziem, którym przyjdzie nam fotografować krajobrazy był typowy aparat fotograficzny z matrycą przynajmniej 4/3. Dlaczego tak? Otóż im większa matryca, tym lepiej będzie sobie ona radziła w gorszych warunkach oświetleniowych. Dodajmy do tego możliwości zastosowania różnych obiektywów, filtrów czy edycji fotografii w programie graficznym bez pogarszania jej jakości.

2. Fotografuj w najlepszym możliwym formacie

Jak fotografować krajobrazy? 10 wskazówek dla początkujących

@ JESHOOTS.COM – Unsplash.com

O ile to możliwe zapisuj zdjęcia na karcie pamięci tylko w rozszerzeniu RAW (ORF, CR2, RAF, NEF itd.). Co to jest RAW? W dużym skrócie to cyfrowy negatyw, który należy odpowiednio wywołać w cyfrowej ciemni – czytaj obrobić w programie graficznym (np. Adobe Photoshop Lightroom). W fachowym ujęciu RAWy są plikami z nieskompresowanymi danymi z matrycy aparatu. Charakteryzują się one dużym zakresem tonalnym i bogatszą głębią kolorów (12 albo 14 bitów) od standardowych JPGów. Ma to wymierny wpływ na reprodukcję szczegółów w jasnych i ciemnych partiach obrazu, w dodatku RAW umożliwia dokonanie korekty balansu bieli, kontrastu itd. bez strat na jakości wywołanego zdjęcia. Warto dodać, że wszystkie te zalety wiążą się z dość dużą wagą takich plików (w zależności od apartu, pliki potrafią ważyć przynajmniej kilka, kilkanaście megabajtów). Niemniej do formatu RAW należy podejść z przeświadczeniem, że daje nam on niemal nieograniczone możliwości pracy nad zarejestrowanym obrazem bez obawy o pogorszenie jego jakości. Pamiętajmy jednak, że RAW nie uchroni nas od nieprzemyślanej ekspozycji czy źle dobranego kadru.

3. Zaplanuj miejsce

Jak fotografować krajobrazy? 10 wskazówek dla początkujących

@ weipanux – Unsplash.com

Kolejną ze wskazówek jest wybranie odpowiedniej lokalizacji oraz pory dnia, a nawet konkretnej godziny. Dobrym pomysłem jest wcześniejsza wizyta w miejscu, gdzie chcemy wykonywać zdjęcia – spokojne rozpoznanie w terenie pozwoli na odpowiednie zaplanowanie kadrów. Bez pośpiechu możemy poszukać interesujących motywów lub miejsca np. na biwak (astrofotografia krajobrazowa będzie tego wymagała). Taki rekonesans pomoże też ocenić czas dojazdu do wybranej lokalizacji.

Pamiętajmy także o sprawdzeniu aktualnej prognozy pogody. Fotografia krajobrazowa nie zawiera się tylko w rejestrowaniu piękna otaczających nas widoków, ale i sił natury związanych ze zmianami warunków atmosferycznych. Czarna chmura szelfowa potrafi zmienić nudny kadr płaskiego jak stół pola pszenicy w widowiskowe ujęcie. Obserwujmy zatem kierunki frontów atmosferycznych, alerty burzowe czy informacje o nietypowych zjawiskach w pogodzie.

4. Fotografuj podczas złotej i niebieskiej godziny

Jak fotografować krajobrazy? 10 wskazówek dla początkujących

@ nevenkrcmarek.com – Unsplash.com

W fotografii krajobrazowej przyjęły się dwa pojęcia najlepszego momentu na fotografowanie w plenerze: są to złota godzina oraz niebieska godzina. Złota godzina, to czas w trakcie wschodu słońca, zaraz po nim oraz zachodu słońca i tuż przed nim. Właśnie wtedy słońce emituje ciepłe światło rzucając długie cienie. W Polsce złota godzina może trwać od 30 minut w grudniu do 120 minut w czerwcu. Z kolei niebieska godzina to czas przed wschodem i po zachodzie słońca, ułatwia fotografowanie krajobrazów po zmroku, kiedy nocne niebo delikatnie miesza się ze słoneczną poświatą. Niestety, wbrew swojemu nazewnictwu niebieska godzina trwa około kilkunastu minut. Aby dobrze trafić z oceną złotej godziny możemy skorzystać z dedykowanych aplikacji na smartfony.

5. Zadbaj o dobrą ekspozycję

Jak fotografować krajobrazy? 10 wskazówek dla początkujących

@ karsten_wuerth – Unsplash.com

Aby zrozumieć istotę poprawnej ekspozycji, musimy wiedzieć co ma na nią wpływ, są to trzy czynniki: przysłona, czas naświetlania oraz wartość ISO. Każdy z nich jest od siebie zależny, co w fotografii nazywamy trójkątem ekspozycji. W dużym skrócie jeden czynnik kompensuje wartość drugiego, a zależności te pomoże zrozumieć narzędzie Exposuretool. Innym sposobem na ocenę poprawnej ekspozycji jest użycie histogramu, czyli wykresu podzielonego się na trzy sekcje (cienie, półtony, światła). Pierwsze na co powinniśmy zwrócić uwagę, to czy na krawędziach z lewej strony (cienie) lub prawej (światła) nie stykają się kreski wykresu. Jeżeli tak jest – mamy wówczas do czynienia z prześwietleniem lub/ i niedoświetleniem obrazu (tak, mogą one występować razem, w innych obszarach obrazu). Delikatne czernie i prześwietlenia możemy zniwelować w postprodukcji. Jednak duże niedoświetlenia (chyba że takie zakładamy) podczas rozjaśniania w programie graficznym pozostawią nieestetyczne kolorowe artefakty lub ich rozjaśnienie w ogóle nie będzie możliwe.

Musimy zdawać sobie sprawę z tego, że zdjęcia fotografii krajobrazowej powinny charakteryzować się niskim zaszumieniem. Ustawienie jak najniższej wartości ISO pomoże uzyskać możliwie najlepszą jakość obrazu. Podbijanie czułości matrycy może zakończyć się bardzo widocznym efektem ziarna oraz kolorowych artefaktów w ciemnych partiach obrazu. Pozostaje zatem balansowanie między czasem naświetlania i przysłoną. Powinniśmy pamiętać, że te dwie zmienne będą w głównej mierze zależały od naszej koncepcji. Wysoka wartość przysłony spowoduje, że obraz będzie ostry nie tylko na pierwszym planie, zaś długi czas naświetlania pozwoli rozmyć morskie fale na brzegu plaży.

6. Nie zapominaj o kompozycji

Jak fotografować krajobrazy? 10 wskazówek dla początkujących

@ gaetanocessati – Unsplash.com

Szóstą z dziesięciu wskazówek jest stosowanie poprawnej kompozycji. Jak w każdej dziedzinie fotografii tak i podczas fotografowania krajobrazów powinniśmy trzymać się pewnych reguł, które pomogą nam uporządkować kadr. Nawet najpiękniejszy widok może zostać zepsuty poprzez nieumiejętne wykadrowanie lub zbyt duże natężenie odciągających wzrok motywów. Prostym zabiegiem jest trzymanie się podstawowej zasady w fotografii – trójpodziału. Dzięki niej możemy w łatwy sposób skupić uwagę odbiorcy na konkretnym elemencie oraz poprawnie zaakcentować horyzont (bezwzględnie musi być poziomy). Pamiętajmy o liniach wiodących, czyli naturalnych elementach pejzażu (np. drogi, cieki wodne itp.) które prowadzą wzrok widza w stronę głównego motywu. Ciekawym tematem porządkującym kompozycję są powtarzalne elementy takie jak szpalery drzew, pagórki czy bruzdy w polu. Aby nadać zdjęciu głębi powinniśmy ustawić punkt ostrości mniej więcej na 1/3 głębokości sceny – najlepiej korzystając podglądu w wizjerze lub na wyświetlaczu w trybie live view. Podczas pracy z teleobiektywem pomocne mogą się okazać wizjery powiększające.

7. Wykorzystaj dodatkowe akcesoria fotograficzne

Jak fotografować krajobrazy? 10 wskazówek dla początkujących

@ ekkaphan – Adobe Stock

Co oprócz aparatu z obiektywami, statywu i filtrów ND powinno znaleźć się w ekwipunku fotografa krajobrazowego? Niezależnie od tego czy będziemy jechać w plener oddalony kilkadziesiąt kilometrów od domu, czy będzie to po prostu spacer po okolicy musimy pamiętać o kilku rzeczach absolutnie niezbędnych. Po pierwsze akumulatory, najlepiej jeden w aparacie, a drugi w zapasie – oczywiście w pełni naładowane i przetestowane przed wyjściem z domu. Następną rzeczą są karty pamięci, gdzie pojemność będzie zależała od naszego stylu pracy – też warto też mieć coś w zapasie. Trzecim bardzo ważnym elementem ekwipunku jest pokrowiec przeciwdeszczowy na aparat. Późną jesienią i wczesną wiosną pogoda potrafi płatać figle, warto wówczas mieć ją założoną na wszelki wypadek. Podczas przelotnego opadu możemy nie zdążyć się ewakuować do namiotu czy auta.

Inne fotograficzne akcesoria, które ułatwią nam życie w plenerze to przede wszystkim wszelkie wyzwalacze migawki. Najlepiej sprawdzą się wężyki spustowe oraz piloty radiowe. Do uchwycenia dalszych planów niezbędny będzie telekonwerter. Dla ochrony statywu przed silnym wiatrem możemy zastosować obciążnik tekstylny. W plenerze zawsze się znajdzie jakieś kruszywo do jego wypełnienia, a w ostateczności może to być sam plecak.

Myśląc o wyjeździe w dalszy plener powinniśmy pamiętać nie tylko o ekwipunku stricte fotograficznym. Do plecaka lub torby możemy dopakować także kompas czy mapę okolicy w której będziemy przebywać. Przyda się także powerbank z przewodem do ładowania smartfona. Pamiętajmy o mocnej latarce, przed świtem pomoże nam dotrzeć na miejsce fotografowania. Wybierając się w górski plener nie zapominajmy o odpowiedniej odzieży i wygodnych butach trekingowych.

8. Wybierz pojemny plecak na aparat

Jak fotografować krajobrazy? 10 wskazówek dla początkujących

Aby zastosować się do wskazówek z punktu siódmego, powinniśmy posiadać dość pojemny i wytrzymały plecak na aparat. Specyfika fotografowania krajobrazów wymusza na nas decyzję o pakowaniu sprzętu do plecaka, ponieważ przenoszenie go w terenie jest mniej uciążliwe. Po pierwsze, ciężar ekwipunku równomiernie rozkłada się na obu barkach. Po drugie, plecak fotograficzny nie obija się o biodra i/lub nogi utrudniając swobodny marsz. Czym powinien się charakteryzować dobry plecak dla początkującego fotografa krajobrazów? Na pewno powinien być wykonany z wytrzymałych materiałów, najlepiej dobrze znoszących kontakt z wodą. Jeżeli tak nie jest, to warto przynajmniej sprawdzić czy posiada pokrowiec przeciwdeszczowy. Bezwzględnie powinien być zaopatrzony w kieszeń lub pętle do mocowania statywu fotograficznego. Komora na sprzęt fotograficzny powinna mieścić zestaw przynajmniej 2+1, czyli aparat plus dwa obiektywy lub aparat z podpiętym obiektywem plus dwa obiektywy. Na dalsze wyprawy przyda się plecak fotograficzny z możliwością aranżacji wnętrza lub dodatkową komorą na dodatkowe akcesoria.

9. Pamiętaj o swoim bezpieczeństwie

Jak fotografować krajobrazy? 10 wskazówek dla początkujących

@ kace – Unsplash.com

Kolejna wskazówka nie dotyczy świata fotografii, lecz najważniejszych aspektów jakimi są nasze zdrowie i życie. Zafascynowani unikalnymi widokami nie zdajemy sobie sprawy, żeby przy okazji zadbać o nasze bezpieczeństwo. Żaden kadr nie jest wart ludzkiego życia – pamiętajmy o tym fotografując interesujące pejzaże na morskich klifach, czy górskich szlakach. Samotnie wybierając się w kilkugodzinny plener uprzedźmy bliskie nam osoby o swoich planach. Nie zapominajmy zabrać czegoś do jedzenia, czy butelki z wodą – zwłaszcza w upalne dni.

10. Nieustannie szukaj inspiracji

Jak fotografować krajobrazy? 10 wskazówek dla początkujących

@ ideasboom – Unsplash.com

Na końcu wszystkich zebranych wskazówek jest potrzeba poszukiwania inspiracji. Analizowanie prac innych fotografów, przeglądanie wydawnictw związanych z fotografią krajobrazu będą procentować z każdym podejściem do nowego pleneru. Miejmy świadomość działania sił natury zagłębiając się w literaturę przyrodniczą. Możemy także spróbować odtworzyć niektóre fotografie, czy obrazy. Pomoże to nam wyrobić sobie pewne nawyki np. podczas kadrowania zdjęć. Spróbujmy odnaleźć się w społeczności ludzi zarażonych tą samą pasją – liczne fora oraz grupy samopomocy na portalach społecznościowych pomogą w tym zadaniu.

I na koniec ostatnia ze wskazówek: aby robić dobre zdjęcia krajobrazu nie musimy mieć ze sobą od razu topowych obiektywów i najlepszych aparatów fotograficznych. Na sam początek wystarczy najprostszy aparat lub nawet smartfon. Najważniejsze jest metodyczne zbieranie doświadczenia oraz satysfakcja z bycia w odpowiednim miejscu o odpowiedniej porze. Nie zniechęcajmy się pierwszymi porażkami i niedociągnięciami w pracach – zapierające dech kadry przyjdą z czasem, a jedyne czego może zabraknąć to dobre światło.

Data: Lipiec 25, 2019
Autor: ŁM
Udostępnij: